Charakterystyka i zakres działalności Zakładu Farmacji Klinicznej i Szpitalej WNF w Sosnowcu.
Zakład Farmacji Klinicznej i Szpitalnej rozpoczął działalność w październiku 2025 roku. Kierownikiem Zakładu została dr n. farm. Anna Michalewska.
Działalność Zakładu koncentruje się na kształceniu studentów kierunku farmacja w zakresie farmacji klinicznej, farmacji szpitalnej oraz farmakoekonomiki, ze szczególnym uwzględnieniem praktycznego przygotowania do wykonywania zawodu farmaceuty. Zakład realizuje kształcenie w ramach trzech obowiązkowych przedmiotów: Farmakoekonomika, Farmacja Kliniczna I oraz Farmacja Kliniczna II, prowadzonych odpowiednio na III, IV i V roku studiów.
Istotnym założeniem działalności dydaktycznej Zakładu jest łączenie wiedzy akademickiej z doświadczeniem zawodowym i praktyką kliniczną. Zajęcia prowadzone są przez farmaceutów-praktyków posiadających czynne prawo wykonywania zawodu, w tym specjalistów z zakresu farmacji klinicznej, szpitalnej i aptecznej. Wiedza akademicka łączona jest z doświadczeniem zdobywanym w codziennej praktyce zawodowej, dzięki czemu studenci poznają zarówno teoretyczne podstawy, jak i praktyczne aspekty wykonywania zawodu farmaceuty.
Istotnym elementem procesu dydaktycznego jest realizacja części zajęć w rzeczywistym środowisku apteki szpitalnej. Zajęcia z Farmacji Klinicznej I i Farmacji Klinicznej II odbywają się zarówno w Zakładzie, jak i w Aptece Szpitalnej SPSK-M, co umożliwia studentom poznawanie organizacji pracy, procedur oraz zadań farmaceuty w miejscu ich rzeczywistej realizacji.
Kształcenie w zakresie farmacji szpitalnej
W ramach przedmiotu Farmacja Kliniczna I studenci poznają zasady funkcjonowania apteki szpitalnej oraz zadania farmaceuty szpitalnego. Program obejmuje organizację i zasady pracy poszczególnych obszarów apteki szpitalnej, w tym Pracowni Leków Cytostatycznych i Pracowni Żywienia Pozajelitowego, a także zagadnienia związane z programami lekowymi, chemioterapią, Ratunkowym Dostępem do Technologii Lekowych, badaniami klinicznymi, terapią CAR-T, wyrobami medycznymi, gazami medycznymi oraz gospodarką produktami leczniczymi.
Szczególny nacisk położony jest na rozwijanie praktycznych umiejętności zawodowych. Podczas ćwiczeń studenci poznają zasady prowadzenia ewidencji aptecznych oraz postępowania w przypadku wstrzymania lub wycofania produktów leczniczych, przygotowują pracownika i stanowisko pracy do sporządzania leków cytostatycznych, wykorzystują bezigłowe systemy transferu leków, aktywują i suplementują worki do żywienia pozajelitowego oraz wykonują zadania związane z wyrobami medycznymi i dializoterapią. Program obejmuje również zapoznanie z organizacją magazynu produktów leczniczych stosowanych w terapii CAR-T, zasadami ich przechowywania i monitorowania warunków transportu.
Kształcenie w zakresie farmacji klinicznej
W ramach przedmiotu Farmacja Kliniczna II studenci rozwijają kompetencje związane z oceną, monitorowaniem i optymalizacją farmakoterapii indywidualnego pacjenta. Uczą się prowadzenia koncyliacji i przeglądów lekowych, identyfikowania problemów lekowych, interakcji oraz problemów związanych z polipragmazją, a także indywidualizacji farmakoterapii w zależności od wieku, stanu klinicznego oraz funkcji narządów pacjenta.
Ważnym elementem kształcenia jest terapia monitorowana stężeniem leków (TDM). Studenci wykonują obliczenia farmakokinetyczne, interpretują wyniki oznaczeń stężeń wankomycyny, amikacyny i gentamycyny oraz analizują przypadki kliniczne. Program obejmuje również zagadnienia związane z antybiotykoterapią szpitalną, indywidualizacją leczenia na podstawie parametrów PK/PD, farmakoterapią pacjentów geriatrycznych i pediatrycznych oraz monitorowaniem bezpieczeństwa stosowania produktów leczniczych. Podczas ćwiczeń studenci uczestniczą w symulacjach prowadzenia koncyliacji lekowej u pacjenta hospitalizowanego, analizują farmakoterapię w przypadku wystąpienia zdarzeń niepożądanych oraz ćwiczą udzielanie konsultacji farmaceutycznych w ramach zespołu interdyscyplinarnego.
Kształcenie w zakresie farmakoekonomiki
Przedmiot Farmakoekonomika umożliwia studentom poznanie zasad racjonalnego wykorzystania zasobów systemu ochrony zdrowia oraz oceny kosztów i efektów farmakoterapii. Program obejmuje zagadnienia z zakresu Evidence Based Medicine, ekonomiki zdrowia, oceny technologii medycznych oraz podstawowych rodzajów analiz farmakoekonomicznych. Studenci uczą się krytycznej analizy publikacji dotyczących skuteczności, bezpieczeństwa i aspektów ekonomicznych terapii, szacowania kosztów i efektów leczenia oraz interpretowania współczynników kosztów i efektywności.
Kształcenie obejmuje również praktyczne aspekty gospodarki lekowej w szpitalu, w tym funkcjonowanie Komitetu Terapeutycznego i Receptariusza Szpitalnego, zarządzanie zapasami, proces zakupowy, koszty przeglądów lekowych oraz racjonalizację wykorzystania produktów leczniczych. Studenci analizują również wpływ nowych technologii medycznych na finansowanie systemu ochrony zdrowia oraz znaczenie działań farmaceuty dla optymalizacji kosztów terapii.
Założenia i cele działalności dydaktycznej
W działalności dydaktycznej Zakładu szczególny nacisk kładzie się na praktyczne przygotowanie studentów do wykonywania zawodu farmaceuty, rozwijanie umiejętności samodzielnego i krytycznego myślenia, korzystania z wiarygodnych źródeł informacji medycznej, analizy przypadków klinicznych oraz współpracy z przedstawicielami innych zawodów medycznych.
Istotnym elementem procesu kształcenia jest rozwijanie kompetencji pozwalających przyszłym farmaceutom uczestniczyć w ocenie bezpieczeństwa i skuteczności farmakoterapii, identyfikować problemy lekowe, właściwie interpretować dane kliniczne i farmakokinetyczne oraz formułować rekomendacje w zakresie optymalizacji leczenia.
Celem działalności dydaktycznej Zakładu jest przygotowanie absolwentów do świadomego i odpowiedzialnego udziału w procesie zapewniania bezpiecznej, skutecznej i racjonalnej farmakoterapii oraz do podejmowania zadań zawodowych wynikających ze współczesnego rozwoju farmacji klinicznej i szpitalnej.
Realizowane zajęcia dydaktyczne dla studentów Wydziału Nauk Farmaceutycznych w Sosnowcu.
Farmakoekonomika - kierunek: Farmacja, jednolite studia magisterskie - III rok
Farmacja kliniczna I - kierunek: Farmacja, jednolite studia magisterskie - IV rok
Farmacja kliniczna II - kierunek: Farmacja, jednolite studia magisterskie - V rok